طلای سیاهی که بلای طبیعت می شود!

الف)چندی ییش ریاست مجلس شورای اسلامی گفتند در کشور ما روزانه 58 هزار تن زباله تواید می شود.یعنی به طور متوسط هر شهروند روزی 700 گرم.و البته آنگونه که محمد باقر قالیباف افزودند بخش اندکی از این زباله تفکیک و سامان دهی می شود. یعنی اینکه هر روزه در سراسر کشور هزاران میلیون تن زباله به زیر خاک می رود که این امر باعث آلودگی منابع آب و خاک می شود.

ب) زباله را می توان به بخشهای مختلف تقسیم بندی کرد از ضایعات ساختمانی تا پوسته میوه و شیشه و آهن....اما کلی ترین و به دردبخورترین تقسیم بندی آن است که به دو گروه برگشت پذیر به طبیعت یا زباله تر و زباله خشک تقسیم شود.

ج) شهر اصفهان در سالهای اخیر توانسته است از لحاظ بازیافت زباله چند گامی از سایر شهرها و مناطق پیش بیفتد. در این شهر بسیاری از شهروندان زباله تر تولید نمی کنند. یعنی پوسته میوه و...را خشک کرده و به شهرداری می فروشند. شهرداری نیز از این مواد به عنوان خوراک دام یا کود استفاده می کند.

د) در شهرستان کاشان و آران و بیدگل زباله ها جمع شده و در جایی حوالی ابوزیدآباد و شهرک صنعتی دفن می شود.دهها هکتار از زمین های منطقه مدفن زباله است و کارایی خود را برای کاربریهایی مثل صنعت و کشاورزی و سکونت و حتی به عنوان منطقه ای بکر از دست می دهد.طرح های این دو شهرستان نیز در حد گذاردن چند کانکس و جمع آوری مواد پلاستیکی و مقوایی است. بخشی از کار هم توسط زباله گردها انجام می شود.

ه)مهمترین نکته طرح های بازیافت زباله بی توجهی به زباله تر است. البته شرایط جغرافیایی کشور هم تفائوت دارد برای نمونه در شمال ایران به دلیل بارندگی های زیاد و بالا بودن سطح آبهای زیرزمینی زباله معضلی اساسی است. همچنین در مناطق کوهستانی حفر زمین و پیدا کردن خاک موضوعی سخت است. اما در شهر کویری آران و بیدگل زباله می تواند به آسانی به فرصت تبدیل شود. کافی است زباله های تر جدا و در گوشه ای از کویر دفن شود تا کودی ارزشمند ساخته شود یا اینکه در زمین دفن و بعد در آنجا درختانی که نیاز به آبیاری کمی دارند کاشته شود. البته نکته اساسی این است که زباله هایی که قابلیت بازگشت به طبیعت را دارند- زباله تر- به دقت و از مبدا تفکیک شوند که در غیر این صورت بار دیگر شاهد آلودگی در جاهای دیگر خواهیم بود.

و)در چند دهه گرشته شاهد آن بودیم که بحث زباله در اختیار شهرداری است. به نظر می رسد باید مدیریت این موضوع همچنان در اختیار این نهاد باشد. اما شرکتهای خصوصی و نهادهای مردمی با ابتکاراتی یاریگر شهر و شهرداری در این زمینه اقدام نمایند.