« سلیمان صباحی بیدگلی» بزرگترین شاعر آران و بیدگل و یکی از برترین شاعران قرن دوازدهم ایران است. او در سروده های خود بیه سراغ ترکیب بند ، ماده تاریخ و غزل رفته است.دو ترکیب بند وی به موضوع عاشورا و زلزله منطقه کاشان پرداخته است. وی در روزگار خویش به اصفهان ، شیراز و برای حج به مکه سفر کرد. از زندگی او اطلاع چندانی در دست نیست. اما به نظر می رسد روزگار خویش را در بیدگل و با شغل کشاورزی سپری کرده است. اینک بی آنکه قصد داشته باشیم تاریخ دقیق تولد و مرگ وی را به دست آوریم به نظر می رسد وی حدود سال 1108 هجری شمسی و 1732 میلادی به دنیا آمده و هفتاد سال در این جهان زیسته است.اما آنچه قرار است در این نوشته بدان پرداخته شود نگاهی گذرا به اوضاع ایران و جهان در روزگار سلیمان است.

اوضاع و احوال ایران

به نظر می رسد در روزگار کودکی سلیمان صباحی « نادرشاه افشار » بعد از بیرون کردن بیگانگان به قندهار و دهلی حمله کرده و سپس در دشت مغان تاجگذاری می نماید.در روزگاری که صباحی حدود 15 سال داشته نادرشاه به قتل می رسد. چند سالی کشور در آشوب است . مدعیان حکومت با یکدیگر می جنگند تا آنکه «کریمخان زند » در شیراز به حکومت می رسد. این دوره آرامش سی سال ادامه دارد. سفر صباحی به شیراز نیز به همین دلیل است. در سال1158 شمسی کریخان از دنبا می رود به نظر می رسد صباحی در این روزگار پنجاه سال دارد. اتفاق دیگری که در این سال رخ می دهد «زلزله مهیبی» است که در سحرگاه رخ داده و همسر و سه فرزندش به دیار باقی می شتابد. بعد از فوت کریخان زند جنگ بین بازماندگان زندیه و آغا محمد خان قاجار شروع می شود .تا اینکه در سال...1175 هجری شمسی «آغا محمد خان » در شهر تهران تاج بر سر نهاده و دوران قاجاریه آغاز می شود. این دوره با جنگها و درگیری ها ادامه دارد. نبرد با بازماندگان کریمخان، از بین بردن شاهرخ میرزا بازمانده دولت صفوی و حمله به قفقاز و ارمنستان از این جمله است. بعد از کشته شدن آغا محمد خان برادرزاده اش «فتحعلی شاه» به حکومت می رسد.در این زمان مردمان ایران این گونه تصور می کردند کشور به دوران آرامش و آغازی برای پیشرفت رسیده است. برای اینکه بعد از پنجاه سال برای نخستین بار شاه بی آنکه تلاش چندانی داشته باشد روی تخت شاهی نشسته و تاجگذاری می نماید. این دوران روزگار سالمندی سلیمان صباحی است. در دیوان اشعار وی قصیده ای در مدح فتحعلی شاه وجود دارد. اما حاج سلیمان صباحی در همان سالهای نخست حکومت پادشاه از دنیا می رود. در سالهای بعد روسیه به ایران حمله کرده و در دو قرارداد «ترکمن چای و گلستان» حدود 600 هزار کیلومتر از خاک ایران جدا می شود.تا نام فتحعلی شاه به عنوان پادشاهی نالایق ثبت شود.....بنابراین می توان گفت دوران زندگی سلیمان صباحی روزگار پر آشوبی بوده است....روزگار سه دولت افشاریه ...زندیه ...و قاجاریه ...روزگار جنگهای داخلی و نابسامانی...روزگار دخالت نیروهای بیگانه در ایران....( علیرضا توحیدی - نیرماه 1403 ).